Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Şiir Üzerine Düşünceler
#1
Sanırım, şiir üzerine görüş belirtecek olan kişilerin en sonunda yer alıyorum. Şiirden daha çok, kısmen de olsa, dünya klasiklerine ismini yazdırmaya hak kazanmiş şairlerin biyografilerini ve seçme şiirlerini okuma fırsatı bulabildim. Bu da bana; bu şairlerin şiirleriyle diğerlerini karşılaştırdığımda, aradaki farkı görme yeteneği kazandırdı. Böylelikle belki 'şair' arkadaşlarımız daha bilinçli şiir yazma uğraşlarına girerler. Yazın sanatının en zor alanının şiir olduğunu düşünüyorum. Elbette her insanın duygularını dile getirmesi ve hatta bunları şiir formuna sokup anlatması güzel bir şey, ama bunların hepsi şiir olmuyorlar işte. Bir şiirin içinde taşıması gereken öğelerin bütünlüğü öğrenilmeden de şiir yazılmıyor.




Yaban ördekleri,
Donmasın diye
Suya nöbetleşe kanat vururlar.



Cemal Süreya'nın bu dizelerini; okuruyla, yazarıyla ANAFİLYA'ya benze- tiyorum.

Anafilya'nın bu sayısını şiire ayırması sevindirici. Yazın sanatının en zor alanı şiir olmakla birlikte, insanlığın kayıtlı tarihi şiirle başlıyor.

İlginç değil mi? Biraz açmaya çalışacağım:

İnsanlığın kayıtlı tarihi yazının bulunuşuyla başlatılıyor. Bilindiği kadarıyla da, günümüze kalan en eski yazıtlar Sümerlere ait. Günümüzden 5500 yıl kadar önce.

Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ, kendisiyle yapılan bir söyleşide şunları dillendiriyor: “Sümer'in çok geniş bir edebiyatı vardı. Satır olarak tahmin etmeye çalışırsak, yaklaşık ellibin satır kadar bir metin var elimizde. Edebiyatın her çeşidi var onlarda. Belki roman yok, ama geniş bir mitolojileri var. Destanları, atasözleri, ağıtları var. Özellikle şiirin çok büyük bir önemi var Sümer'de. Sümerler her şeyi şiir ile yazmışlar. Bunun nedeni ise, yazının olmadığı dönemde bilgilerin daha iyi aktarılması ve daha kolay hatırlanması için. Aklınıza gelen her şey için şiir yazmışlar...”

Gılgamış Destanı, Homeros'un “Iliada ve Odysseia ” Destanı, Orhun Yazıtları, Dante'nin “İlahi Komedya”sı ve ismini sayamadığım birçok bırakıtı, şiirsel formlarda yazılmış. Özellikle de Kutsal Kitapların dilindeki şiirsellik, bu kitapları ulaşılmaz kılıyor.

İnsanlık, kendi tarihini dillendirirken şiirsel bir dil kullanmaya özen göstermiş. Anadolu'nun yakın tarihine baktığınızda; her ne kadar “destan yazma dönemi sona erdi” dense de, Nâzım Hikmet'in “Kurtuluş Savaşı Destanı” çıkıyor karşımıza:

</I>“Sarışın bir kurda benziyordu gözleri çakmak çakmaktı... bıraksalar ince uzun bacakları üzerinden yaylanarak ve karanlıkta akan bir yıldız gibi yanarak Kocatepe'den Afyon ovasına atlayacaktı...”</I>

Nâzım, bu destanında; yaralı, yorgun, dört bir yandan işgâl edilmiş bir halkın ULUS olma bilinciyle ANADOLU toprakları üzerinde AYAĞA KALKINIŞINI dillendiriyor ve “Nâzım Hikmet Vatan Hainliğine devam ediyor hâlâ .....” ve bu VATAN HAİNİNDEN başka hiç kimse bu ULUS'un destanını yazamadı.

Sadece Nâzım Hikmet mi?

Beşikler vermişim Nuh'a
Salıncaklak, hamaklar,
Havva Ana'n dünkü çocuk sayılır,
Anadoluyum ben,
Tanıyor musun?
......
Bir umudum sende,
Anlıyor musun?
......

Tüm yaşamı boyunca yayınlamış olducu biricik kitabında Ahmet Arif; binlerce sayfaya sağdırılacak insanlığın dramını dillendirmiş “Hasretinden Prangalar Eskittim” adlı incecik şiir kitabında.

Ahmet Arif'in başka şiirleri yok muydu? Vardı elbet. Kendisine göre duygularını anlatmıştı karalamalarında, ama bunları yayınlamadı. Bugün bunlar yayınlanıyor, ama Ahmet Arif bunları yayınlamayı tercih etmemişti.

Her ne kadar bir şiirin içinde taşıması gereken öğelerin bütünlüğü öğrenil- meden yazılanlar şiir olmasa da, yazılanların hepsi gelecek için bir bıraktı özelliğini taşıyor.
Bütün sevdiklerim terketti beni Arındim bütün hüzünlerimden

Çektigim her acı silinip gitti de gönlümden

Bir senden vazgeçemedim,

Zeytin karasi gözlü kız

Bir de türkülerden



Şimdi ikimizde başkaları için yaşıyoruz , sevdamız da sadece içimizde yaşıyor.


[b][b]<!-- / message -->[/b][/b]
infraprofile.gif
Cevapla
#2
Şiir, her duygulu insanın, duygularını özlü ve güzel sözlerle dışa yansıtmak için başvurduğu bir söz ve yazım sanatı... ilk ve kaçınılmaz ögesi ise, bir duygunun sözlere dökülmüş biçimiyle okunduğu veya duyulduğu anda, okuyana veya dinleyene yansıyabilmesi... yâni bilmece gibi olmaması...

Aktarılmak istenen duyguyu anlatan sözcükler, ne derece yeni ve değişik deyimler yaratıyorsa; bu deyimlerin yapısında ne denli doğal müzikal ahenk varsa; en basit, en abartısız ve vurgusuz biçimde normal konuşurmuş gibi duyurulduğunda dahî dinleyenin içindeki, yüzüne, gözlerine, sesine yansıyan telleri nekadar güçlü titretebiliyorsa; o derece gerçek şiirdir.

Duygular, herşeyden soyutlanmış olarak, sâdece ´sevgi´, ´nefret´, ´keder´, ´kıskançlık´, ´sevinç´, ´mutluluk´, ´mutsuzluk´ v.b. sözcüklerle en kısa yoldan deyimlenebilir... ama, bu şiir olmaya yetmez. Bunları olaylar veya biçimler hâlinde somutlaştırmadan şiirin anlatımına ulaşılamaz. Örneğin, "onu seviyorum !" demekle gerçek bir duyguyu doğrudan söylemiş oluyorsak ta bu, şiir olmaya yetmiyor. Aynı sevgi, "her ayrı kaldığım an, onun bakışlarını, gülüşünü, kokusunu, teninin sıcaklığını özlüyorum..." gibi bir deyimle somutlaştırılıp biçimlendirilerek şiir yoluna sokulabilir.

Hele, biçimlendirilerek somutlaştırılan duygu, yukardakinden daha değişik bir tarzda, örneğin, "ben senin yanında bile hasretim sana !” şeklinde söylenebiliyorsa... ya da başka örneklerde olduğu gibi, örneğin sevgilinin ayağını öpmek, "nârin ayağına öpücükten pabuç giydirmek..." olabiliyorsa... bir güzelin peşinden gözlerini ayıramamak, "eteği gibi gönlüm de peşinden sürüklenip gidiyor..." şekline dönüşebiliyorsa... göldeki akşam güzelliğine doyamamak, "göllerde o dem bir kamış olmak..." dileği hâline gelebiliyorsa... ya da, batmakta olan güneşin camlardaki yansıması, "karşı yamaçlarda birkaç camı tutuşturabiliyor" ise... işte o zaman şiire ulaşılmış olur.

Şiir duyguların özsözüdür...

Peki !. gerçek şiiri her yakalayan şair midir ?

Duygusal anlamıyla evet! Profesyonel anlamıyla hayır!

Profesyonelleşmeden de yapılabilen –her türlü spor ve sanat dalı gibi– pek çok şey, profesyonelleştiği zaman, çok popüler hâle gelmesine karşın, paranın gölgesinde kalarak saflığını ve özünü kaybediyor...

Ben profesyonel bir şair değilim... duygusal anlamıyla şair olup olmadığım hususundaki yargıyı da, burada sunduğum şiirlerimi okuyanlara bırakıyorum. Bu, belki de gerçekte şiir olmayan dizeler topluluğunun her birimini içime doğdukları şekilde kaleme aldım. Bâzısının ana dizeleri aruz biçiminde doğdu... bâzısı hece biçiminde... bâzısı tamâmen kalıpsız biçimde. Hiçbirini kalıbından çekip çıkartmağa ya da bir kalıbın içine sokmağa zorlamadım. Sâdece, doğuşlarındaki müzikal ahengi bozmamaya dikkat ettim.

Onları tesâdüfen de olsa duyan veya okuyanlara, duygularımı yansıtabiliyorsam ne mutlu bana !...

Salih Halûk Umar - Mayıs / 2001





ŞİİR İÇİN ŞİİRLER



ŞİİR



Şiir,

hayallere gömülü defînedir;

deşildikçe çıkar ortaya.



Şiir,

gök kuşağıdır ruhu çeviren ..

kederli ya da sevinçli

gözyaşı yağmurları arkasından görülür.



Şiir,

çocuğun gülümseyişinde,

annenin göz yaşında,

âşığın iç çekişinde,

dualara açılan ellerde,

sevgilerde gizlidir.

Ne göklerin sonsuzluğu,

ne denizlerin enginliği,

ne çiçeklerin kokusu,

ne kuşların şarkısı,

ne ay ışığı, ne aydınlık, ne karanlık,

ne yıldızlar, ne güneş,

ne dağlar, ne ormanlar,

ne dereler, ne sular

şiir getirebilir

o duygular olmayınca ...


S. H. Umar, Nisan / 1950


~~~



ŞAİR



Beyni kalbinde,

kalbi beyninde kişi ...

Ya sevgi yansır sözlerinden

ya da nefret ...

Gözleri kapalıyken görür asıl gerçeği :

Güneşte karanlık, gecede aydınlık,

doğum sevincinde içli bir keder,

ölüm yasında gizli bir sevinç.

Sessizlik en etkili müzik onun için ..

onda duyar en içli ezgileri.

Bir su damlası en büyük yapıt ona göre ..

hiçlik her şey ...


S. H. Umar, Nisan / 1950

~~~



ŞİİR YAZMAK İSTİYORUM



Bir şiir yazmak istiyorum ...

Sözleri, âhengi olsun;

Ama şarkı sanılmasın ..

Rengi olsun;

resim anımsatmayan.

İçinde kuşlar olsun;

herkes için şakısınlar..

Çocuklar olsun;

gülüp oynayan ..

ay ışığı olsun;

güneşi örtmeyen ..

Yakışıklı delikanlılar,

genç kızlar olsun;

sevmesini bilen ..

Büyük aşklar olsun;

bıktırmayan ..

Ama, şiir olsun !..

Ben, şiir yazmak istiyorum ...


S. H. Umar, Mayıs / 1950

~~~



RESİM ve HEYKEL



Bütün ayrıntılarıyla çizilen bir gül

hep aynı şeyleri söyler ..

ama, tuvale dökülmüşse kokusu

kitaplar dolusu susar.



Taşa oyulmuş bir insan,

asırlar boyu kalır yerinde ..

ama, mermere geçmişse sıcaklığı,

gönülden gönüle dolanır

evren genişliğinde ...



Aradıklarımız, görmediklerimizde !..


S. H. Umar, Mayıs / 1955

~~~



DİZELERİM



Dizelerim,

Siz "ben"siniz ..

varlığınızla yaşıyorum;

ölmezliğimsiniz.



Erkek düşlerim

dişilerin dişisi

ilham perisinden gebe kalıyor ..

sonra siz,

duygularımdan doğuyorsunuz.

Dilerim ölmez olursunuz !..


S. H. Umar, Haziran / 1957

~~~



İLHAM PERİSİNE



Ne garip kadınsın !.

Görmüyorum ama biliyorum, güzelsin ..

incesin dokunulamayacak kadar.

Ancak, hiç beklemediğim zamanlarda

geliveriyorsun yanıma ..

dün otobüste, bugün lokantada.

Birşey değil !.

başka yerlerde de yakalarsın da

utanırım ...


S. H. Umar, Haziran / 1957

~~~


ÜÇ ÖGE



Şekil, gölge, renk ...

Şairin kaleminde ruh,

Ressamın fırşasında can oldu ..

üçü birleşip ölmezlik buldu

heykelin çamurunda ..

alabildiğine döktü içini insanoğlu.



Tükenmez bu iç döküş; devam edecek ..

Gölge gölge, şekil şekil, renk renk ...
Bütün sevdiklerim terketti beni Arındim bütün hüzünlerimden

Çektigim her acı silinip gitti de gönlümden

Bir senden vazgeçemedim,

Zeytin karasi gözlü kız

Bir de türkülerden



Şimdi ikimizde başkaları için yaşıyoruz , sevdamız da sadece içimizde yaşıyor.


[b][b]<!-- / message -->[/b][/b]
infraprofile.gif
Cevapla
#3
şiir bazen kalime topluluğu bazense duygu yumağıdır bence seçilen kelimeler kadar okuyanın kattığı duygu hayat verir şiire. yani şiir yazmak zanaattir ama okumak anlamak ve ifade edebilmek hayattır...
Ara
Cevapla


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Şiir Nedir? Şair Kimdir? Tartışma InfRA 0 457 17-09-2007, 16:02
Son Yorum: InfRA
  ArkadaŞlar Şiir Değil Ama Beğeneceksiniz eftelya 0 266 1 dakika önce
Son Yorum:
  Bu Şiir Benden Wolkiye Gelsin havvanur 0 375 1 dakika önce
Son Yorum:

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi